سوال ۱۱ — سؤال ۱۱ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) Aa

ب) اگر مادر BB یا خالص باشد.

ج) کروموزوم (فام‌تن) شمارهٔ ۹

الف) فنیل‌کتونوری بیماری‌ای با دگرهٔ نهفته است؛ فرد بیمار ژن‌نمود aa دارد. فرزندِ بیمار (aa) یک دگرهٔ a را از پدر و یک دگرهٔ a را از مادر گرفته است. مادر خودش سالم است، پس دست‌کم یک دگرهٔ A هم دارد. بنابراین ژن‌نمود مادر Aa است.

ب) مرد، کربوهیدرات‌های گروه خونی (A و B) را روی گویچه‌های قرمز ندارد؛ پس گروه خونی او O و ژن‌نمودش OO است و به همهٔ فرزندان دگرهٔ O می‌دهد. مادر گروه خونی B دارد و ژن‌نمودش می‌تواند BB یا BO باشد:

• اگر مادر BB (خالص) باشد، همهٔ فرزندان BO می‌شوند و همه گروه خونی B دارند.
• اگر مادر BO باشد، احتمال دارد فرزندی OO شود و گروه خونی O داشته باشد.

پس تمام فرزندان فقط وقتی گروه خونی B دارند که مادر BB (خالص) باشد.

ج) ژن گروه خونی ABO روی کروموزوم شمارهٔ ۹ قرار دارد. (این ژن آنزیمی را می‌سازد که کربوهیدرات A یا B را به غشای گویچهٔ قرمز اضافه می‌کند.)