سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) نادرست — ب) درست — ج) نادرست — د) نادرست — ه) درست — و) نادرست — ز) نادرست — ح) درست

الف) نادرست. چارگاف دید که در دنای هر جاندار، مقدار آدنین با تیمین و مقدار گوانین با سیتوزین برابر است؛ اما این برابری برای کل دنا (هر دو رشته با هم) است، نه برای هر رشته به‌تنهایی. آدنینِ یک رشته روبه‌روی تیمینِ رشتهٔ دیگر قرار می‌گیرد، پس در یک رشته به‌تنهایی لازم نیست تعداد آدنین و تیمین برابر باشد.

ب) درست. راه‌انداز توالی‌ای از دناست که رنابسپاراز به آن می‌چسبد تا رونویسی را شروع کند. رونویسی از نوکلئوتیدی بعد از راه‌انداز آغاز می‌شود؛ پس خودِ راه‌انداز رونویسی نمی‌شود.

ج) نادرست. در زیست‌شناسی، «صفت» به ویژگی‌های ارثی جاندار گفته می‌شود؛ یعنی ویژگی‌هایی که از نسلی به نسل بعد منتقل می‌شوند، نه هر ویژگی‌ای که جاندار دارد.

د) نادرست. دست انسان و بالهٔ دلفین طرح ساختاری یکسانی دارند (استخوان‌های مشابه با آرایش مشابه) و از نیای مشترک به ارث رسیده‌اند، هرچند کارشان فرق دارد؛ پس ساختارهای همتا هستند، نه آنالوگ. ساختار آنالوگ یعنی کار یکسان ولی طرح ساختاری متفاوت (مثل بال پرنده و بال پروانه).

ه) درست. نخستین مرحلهٔ تنفس هوازی و تخمیر، قندکافت (گلیکولیز) است که در مادهٔ زمینهٔ سیتوپلاسم انجام می‌شود و گلوکز را به پیرووات تبدیل می‌کند.

و) نادرست. بر اساس کتاب درسی، در برگ گیاهان تک‌لپه یاخته‌های غلاف آوندی سبزدیسه دارند؛ پس عبارت «ندارند» نادرست است.

ز) نادرست. در ژن‌درمانی، نسخهٔ سالم ژن را به یاخته‌های فردی وارد می‌کنند که نسخهٔ ناقص آن ژن را دارد؛ نسخهٔ ناقص از یاخته خارج نمی‌شود، بلکه نسخهٔ سالم به یاخته افزوده می‌شود تا محصول درست ساخته شود.

ح) درست. شناخت رفتارها و چگونگی زادآوری جانوران کاربرد دارد؛ مثلاً اگر بدانیم یک حشرهٔ آفت چگونه جفت پیدا می‌کند و تولیدمثل می‌کند، می‌توانیم با برهم زدن همین مراحل، جمعیت آن را کنترل کنیم.