سوال ۱۶ — سؤال ۱۶ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) قند فسفاته یا قند سه‌کربنی فسفاته

ب) اکسایش پیرووات

ج) کوآنزیم A

د) فضای بین دو غشا

الف) در قندکافت، گلوکز ابتدا با گرفتن فسفات به قندی شش‌کربنی با دو فسفات تبدیل می‌شود و این قند به دو قند سه‌کربنی فسفاته می‌شکند. سپس هر قند سه‌کربنی فسفاته اکسید می‌شود (الکترون‌هایش را به $\mathrm{NAD^+}$ می‌دهد و NADH ساخته می‌شود) و در ادامه به پیرووات تبدیل می‌شود.

ب) در قندکافت هیچ $\mathrm{CO_2}$ای آزاد نمی‌شود. پیرووات وارد راکیزه می‌شود و در مرحلهٔ اکسایش پیرووات، یک کربن از آن به‌صورت $\mathrm{CO_2}$ جدا می‌شود و گروه استیل باقی می‌ماند؛ این نخستین $\mathrm{CO_2}$ آزادشده است.

ج) در آغاز چرخهٔ کربس، گروه استیل (دوکربنی) از استیل کوآنزیم A جدا می‌شود و با یک مولکول چهارکربنی ترکیب می‌شود تا مولکولی شش‌کربنی بسازد. کوآنزیم A در این واکنش شرکت نمی‌کند؛ آزاد می‌شود و دوباره می‌تواند گروه استیل دیگری را حمل کند.

د) پروتئین‌های زنجیرهٔ انتقال الکترون در غشای داخلی راکیزه، با انرژی الکترون‌ها یون‌های $\mathrm{H^+}$ را از بخش داخلی راکیزه به فضای بین دو غشا می‌رانند. پس تراکم پروتون در فضای بین دو غشا بیشتر است و همین اختلاف تراکم، نیروی لازم برای ساخت ATP را فراهم می‌کند.