سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۳

الف) مضاعف‌شدگی

ب) رانش دگره‌ای

ج) (چون) با جمعیت نیایی خود نمی‌تواند آمیزش کند.

الف) در مضاعف‌شدگی، بخشی از یک فام‌تن جدا می‌شود و به فام‌تن همتای خود می‌پیوندد؛ در نتیجه آن بخش در فام‌تن همتا دو بار تکرار می‌شود. یاختهٔ تک‌لاد از هر فام‌تن فقط یک نسخه دارد و فام‌تن همتا ندارد؛ پس این ناهنجاری در آن رخ نمی‌دهد.

ب) رویدادهای تصادفی مثل زلزله، سیل و آتش‌سوزی ممکن است بخش بزرگی از افراد یک جمعیت را از بین ببرند. افرادی که زنده می‌مانند به‌خاطر شانس زنده مانده‌اند، نه به‌خاطر سازگاری بیشتر؛ پس فراوانی دگره‌ها در جمعیت به‌طور تصادفی تغییر می‌کند. به این عامل رانش دگره‌ای می‌گویند.

ج) گونه یعنی جاندارانی که می‌توانند با هم آمیزش کنند و زاده‌های زیستا و زایا پدید آورند. گل مغربی چارلاد ($4n$) از گل مغربی دولاد ($2n$) پدید آمده است، اما اگر با گیاهان جمعیت نیایی خود آمیزش کند، زاده‌ها سه‌لاد ($3n$) و نازا می‌شوند. چون گیاه چارلاد نمی‌تواند با جمعیت نیایی خود آمیزش کند و زادهٔ زایا بسازد، از نظر تولیدمثلی از آن‌ها جدا شده و گونهٔ جدیدی به شمار می‌آید.