سوال ۷ — سؤال ۷ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح
۱ بارمبا توجه به انواع تحرک اجتماعی (صعودی، نزولی، افقی) و (درون یک نسل، در دو نسل)، نوع تحرک اجتماعی را برای فرزند کشاورز و مریم در نمونه‌های زیر، بنویسید.
الف) فرزندِ کشاورزی که پزشک شده است.
ب) مریم، خواهر و همکارِ فاطمه؛ شغل خود را از دست داده و بیکار است.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) صعودی – در دو نسل
ب) نزولی – درون یک نسل
راه‌حل قدم‌به‌قدم
تحرک اجتماعی یعنی جابه‌جا شدن فرد از یک جایگاه اجتماعی به جایگاهی دیگر. اگر جایگاه تازه بالاتر باشد تحرک صعودی، اگر پایین‌تر باشد نزولی و اگر هم‌سطح باشد افقی است. همچنین اگر جایگاه فرد را با جایگاه پدر و مادرش مقایسه کنیم، تحرک «در دو نسل» (بین نسلی) است و اگر جایگاه فرد را در طول زندگی خودش مقایسه کنیم، تحرک «درون یک نسل» است.
الف) صعودی – در دو نسل. این‌جا جایگاه فرزند (پزشک) با جایگاه پدرش (کشاورز) مقایسه شده است؛ پس تحرک در دو نسل رخ داده است. پزشکی در جامعه جایگاه شغلی بالاتری دارد؛ پس تحرک صعودی است.
ب) نزولی – درون یک نسل. جایگاه مریم در طول زندگی خودش تغییر کرده است: پیش‌تر شاغل بوده و اکنون بیکار است؛ پس تحرک درون یک نسل است. از دست دادن شغل یعنی رفتن به جایگاهی پایین‌تر؛ پس تحرک نزولی است. (خواهر و همکار فاطمه بودن فقط معرفی مریم است و در پاسخ اثری ندارد.)
