سوال ۳ — سؤال ۳ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) گزینهٔ ۳ (عقل – وحی)

ب) گزینهٔ ۴ (ترشح بیش از اندازهٔ غدهٔ تیروئید موجب عصبانی شدن انسان‌ها می‌شود.)

پ) گزینهٔ ۱ (مهاجمان را درون فرهنگ خود جذب و هضم کرد.)

ت) گزینهٔ ۲ (هویت هر جامعه بر اساس میزان جمعیت آن شکل می‌گیرد.)

الف) گزینهٔ ۳. عقاید و ارزش‌ها (مانند باور به خدا، معنای زندگی، خوب و بد) چیزهایی نیستند که با آزمایش و تجربهٔ حسی سنجیده شوند. ابزار شناخت آن‌ها عقل است که با استدلال به آن‌ها می‌رسد، و وحی که پیام خداوند برای راهنمایی انسان است. تجربه بیشتر ابزار شناخت طبیعت است؛ برای همین گزینه‌هایی که «تجربه» دارند درست نیستند.

ب) گزینهٔ ۴. بُعد جسمانی هویت یعنی بدن و اندام‌ها، و بُعد نفسانی یعنی ویژگی‌های روانی و معنوی مانند احساسات و خُلق‌وخو. در گزینهٔ ۴، یک عامل بدنی (ترشح زیاد هورمون تیروئید) روی حالت روانی (عصبانیت) اثر گذاشته است؛ یعنی جسم بر نفس اثر گذاشته. گزینهٔ ۲ برعکس است: قوای روانی بر بدن اثر گذاشته‌اند. گزینهٔ ۱ اثر ویژگی‌های روانی و معنوی بر موفقیت را نشان می‌دهد و گزینهٔ ۳ به اثر محیط زندگی بر ویژگی‌های افراد مربوط است.

پ) گزینهٔ ۱. مغول‌ها از نظر نظامی بر جهان اسلام پیروز شدند، اما فرهنگ اسلامی آن‌قدر نیرومند بود که مهاجمان را در خود جذب و هضم کرد؛ یعنی مغول‌ها پس از مدتی مسلمان شدند و فرهنگ اسلامی را پذیرفتند. پس جهان اسلام از نظر فرهنگی مغلوب نشد (گزینهٔ ۴ نادرست است) و حمله را هم با جنگ دفع نکرد (گزینهٔ ۲ نادرست است). گزینهٔ ۳ توصیف رویارویی جهان اسلام با فرهنگ غرب است که هنوز ادامه دارد، نه حملهٔ مغول.

ت) گزینهٔ ۲. هویت هر جامعه را فرهنگ آن (عقاید، ارزش‌ها و هنجارها) می‌سازد، نه تعداد مردمش؛ پس گزینهٔ ۲ نادرست است و پاسخ همین است. اما سه گزینهٔ دیگر درست‌اند: فرهنگ را فقط اعضای جامعه می‌شناسند، می‌پذیرند و به آن عمل می‌کنند (گزینه‌های ۱ و ۳). بنابراین اگر جامعه جمعیت کافی نداشته باشد، کسی نمی‌ماند که فرهنگ را حمل کند و به نسل بعد برساند؛ به همین دلیل تأمین جمعیت مناسب، مسئله‌ای هویتی است (گزینهٔ ۴).