سوال ۵ — سؤال ۵ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح
۲ بارمجاهای خالی را با کلمه‌های مناسب کامل کنید.
الف) یکی از ویژگی‌های کنش، ................ است. «قرارگرفتن بر سر دوراهی» به آن ویژگی، اشاره دارد.
ب) علل درونی تحولات فرهنگی یا به ابداعات و نوآوری‌های مثبت و منفیِ افراد جامعه مربوط می‌شود، یا به ................ و ................ موجود در فرهنگِ جامعه باز می‌گردد.
پ) بازگشت ایران به اسلام، صرفاً بازگشت به هویت تاریخی و جغرافیایی نبود بلکه بازگشت به هویت ................ و معنوی خویش بود.
ت) عامل اصلی هویت‌یابی افراد و جوامع غربی، ................ است.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) ارادی بودن
ب) کاستی‌ها و بن‌بست‌های
پ) توحیدی (اشاره به «الهی» نیز پذیرفته است.)
ت) سرمایه‌داری
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) ارادی بودن. کنش انسان ویژگی‌هایی دارد: آگاهانه، ارادی، هدف‌دار و معنادار است. «بر سر دوراهی قرار گرفتن» یعنی انسان می‌تواند کاری را انجام بدهد یا ندهد و خودش یکی را انتخاب می‌کند. این قدرت انتخاب همان ارادی بودن کنش است.
ب) کاستی‌ها و بن‌بست‌ها. فرهنگ یک جامعه گاهی از درون خودش تغییر می‌کند (علل درونی). این تغییر دو سرچشمه دارد: یا افراد جامعه چیز تازه‌ای ابداع می‌کنند (نوآوری مثبت یا منفی)، یا فرهنگ با کاستی‌ها و بن‌بست‌هایی روبه‌رو می‌شود که نمی‌تواند با شیوهٔ قبلی از آن‌ها عبور کند و ناچار دگرگون می‌شود. (در برابرِ علل درونی، علل بیرونی مانند ارتباط با فرهنگ‌های دیگر قرار دارند.)
پ) توحیدی. وقتی ایرانیان به اسلام بازگشتند، فقط به گذشتهٔ تاریخی و سرزمین خود بازنگشتند؛ بلکه به عقاید و ارزش‌های یکتاپرستانه (توحیدی) و معنوی خود بازگشتند که بخش اصلی هویت آن‌هاست. نوشتن «الهی» هم به جای توحیدی درست شمرده می‌شود.
ت) سرمایه‌داری. فرهنگ غرب نگاهی دنیوی دارد و در آن اقتصاد و ثروت جایگاه اصلی را پیدا کرده است. در چنین جامعه‌ای، جایگاه و هویت افراد و جوامع بیش از هر چیز با سرمایه و دارایی سنجیده می‌شود؛ برای همین سرمایه‌داری عامل اصلی هویت‌یابی افراد و جوامع غربی دانسته می‌شود.
