سوال ۱۵ — سؤال ۱۵ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

اگر یک جامعه با حفظ عقاید و ارزش‌های خود با جوامع دیگر ارتباط برقرار کند و در محدودهٔ هنجارها و سبک‌های زندگی، عناصری را از جوامع دیگر بگیرد و در صورت لزوم تغییرات لازم را در آن‌ها پدید آورد، زمینهٔ گسترش و پیشرفت خود را فراهم می‌آورد.

ارتباط با جوامع دیگر می‌تواند یک جامعه را پیش ببرد یا هویتش را از بین ببرد؛ این به شیوهٔ ارتباط بستگی دارد. سه شرط لازم است:

۱) حفظ عقاید و ارزش‌ها: جامعه باید لایه‌های عمیق فرهنگ خود، یعنی عقاید و ارزش‌هایش را نگه دارد و آن‌ها را فدای ارتباط نکند.

۲) گرفتن عناصر در محدودهٔ هنجارها و سبک‌های زندگی: جامعه می‌تواند از دیگران چیزهای مفیدی بگیرد، ولی در لایه‌های سطحی‌تر فرهنگ، یعنی هنجارها و سبک‌های زندگی (مثلاً یک فن، دانش یا شیوهٔ کار تازه).

۳) تغییر دادن آن عناصر در صورت لزوم: آنچه را گرفته، اگر لازم باشد تغییر می‌دهد تا با عقاید و ارزش‌های خودش هماهنگ شود.

در این حالت، جامعه از دستاوردهای دیگران بهره می‌برد و در عین حال هویتش را حفظ می‌کند؛ پس گسترش می‌یابد و پیشرفت می‌کند. اما اگر جامعه عقاید و ارزش‌هایش را کنار بگذارد و از دیگران تقلید کند، دچار خودباختگی می‌شود.