سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — دی ۱۴۰۴

الف) بالا — ب) کندشونده — پ) $\dfrac{\lambda}{4}$

برای پیدا کردن جهت حرکت هر جزء، شکل موج را در ذهن کمی در جهت انتشار (به سمت چپ) جابه‌جا می‌کنیم. هر جزء ریسمان فقط بالا و پایین می‌رود و کمی بعد، همان جابه‌جایی‌ای را پیدا می‌کند که اکنون بخشِ سمت راستِ آن دارد (چون آن بخش از شکل به سمت چپ می‌آید).

الف) بالا. جزء c در سمت راست دره است. ریسمانِ سمت راستِ c بالاتر از خود c است (به سمت قلهٔ بعدی بالا می‌رود). با جلو آمدن موج، این بخش به جای c می‌رسد؛ پس c بالا می‌رود.

ب) کندشونده. جزء b در سمت چپ دره است و بخشِ سمت راستش (ته دره) پایین‌تر از آن است؛ پس b پایین می‌رود. یعنی b از وضع تعادل دور می‌شود و به سمت بیشینهٔ جابه‌جایی (ته دره) می‌رود. در حرکت نوسانی، تندی در وضع تعادل بیشینه و در بیشینهٔ جابه‌جایی صفر است؛ پس تندی b در حال کم شدن است و حرکتش کندشونده است.

پ) موج در مدت یک دورهٔ تناوب ($T$) به اندازهٔ یک طول موج ($\lambda$) پیش می‌رود: