سوال ۳ — سؤال ۳ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۴

الف) خطی — ب) طویل شدن — ج) رنگ گل میمونی — د) یک — ه) همانند — و) $\mathrm{CO_2}$ — ز) ژنتیک — ح) غیرمستقیم

الف) خطی. قارچ‌ها یوکاریوت‌اند. در یوکاریوت‌ها دنای هر فام‌تن اصلی خطی است و همراه با پروتئین‌ها (مثل هیستون‌ها) قرار دارد. دنای حلقوی ویژگی فام‌تن باکتری‌ها و دیسک‌هاست.

ب) طویل شدن. در مرحلهٔ آغاز ترجمه، فقط رنای ناقلِ آغازگر (حامل متیونین) در یکی از جایگاه‌های رناتن قرار دارد. در مرحلهٔ طویل شدن، رنای ناقل بعدی وارد جایگاه دیگر می‌شود؛ پس هم‌زمان دو جایگاه رناتن با رنای ناقل اشغال است.

ج) رنگ گل میمونی. در رنگ گل میمونی، رابطهٔ دو دگره بارزیت ناقص است و هر ژن‌نمود رخ‌نمود خودش را دارد: سه ژن‌نمود و سه رخ‌نمود (قرمز، صورتی، سفید). اما در گروه خونی Rh، دگرهٔ D بر d بارز است؛ ژن‌نمودهای DD و Dd هر دو Rh مثبت‌اند، پس سه ژن‌نمود فقط دو رخ‌نمود دارند.

د) یک. پرتو فرابنفش باعث می‌شود دو نوکلئوتید تیمین‌دارِ مجاور هم در یک رشتهٔ دنا به هم پیوند بخورند و دوپار تیمین بسازند.

ه) همانند. کراتین فسفات گروه فسفات خود را مستقیماً به ADP می‌دهد و ATP ساخته می‌شود. در قندکافت هم ATP با انتقال فسفات از یک مادهٔ آلی (پیش‌ماده) به ADP ساخته می‌شود. هر دو روش، ساخته شدن ATP در سطح پیش‌ماده است.

و) $\mathrm{CO_2}$. در فتوسنتز، $\mathrm{CO_2}$ مصرف و $\mathrm{O_2}$ تولید می‌شود. پس برای اندازه‌گیری میزان فتوسنتز می‌توان مقدار $\mathrm{CO_2}$ مصرف‌شده را تعیین کرد (اکسیژن مصرف نمی‌شود، بلکه تولید می‌شود).

ز) ژنتیک. انسولین فعال دو زنجیرهٔ A و B دارد. در بدن، انسولین ابتدا به شکل غیرفعالی ساخته می‌شود که زنجیرهٔ C هم دارد و بعد با جدا شدن زنجیرهٔ C فعال می‌شود. در روش مهندسی ژنتیک، ژن‌های زنجیره‌های A و B جداگانه به باکتری منتقل می‌شوند و این دو زنجیره جداگانه ساخته و سپس به هم متصل می‌شوند؛ بنابراین زنجیرهٔ C اصلاً ساخته نمی‌شود.

ح) غیرمستقیم. طاووس نر به طور معمول در مراقبت از زاده‌ها نقشی ندارد. ماده، نری را انتخاب می‌کند که پرهای درشت و رنگارنگ او نشانهٔ سلامتش است؛ به این ترتیب نر با ژن‌های مناسبی که به زاده‌ها می‌رساند، به طور غیرمستقیم به ماده کمک می‌کند.