سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۴
۰.۵ بارماگر توالی زیر رشتهٔ الگوی ژن یک زنجیرهٔ پلی‌پپتید باشد و به جای نوکلئوتید مشخص‌شده (زیرخط‌دار)، نوکلئوتید سیتوزین‌دار قرار بگیرد:
الف) چه نوع جهش جانشینی در ژن رخ داده است؟
ب) این جهش چه تأثیری بر اندازهٔ رشتهٔ پلی‌پپتید ساخته‌شده از این رشتهٔ الگو دارد؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) خاموش
ب) تغییر نمی‌کند یا تأثیر ندارد.
راه‌حل قدم‌به‌قدم
گام ۱ — رمزه‌ها را پیدا می‌کنیم. رشتهٔ الگو را سه‌تا سه‌تا جدا می‌کنیم و مکمل هر سه‌تایی را در رنای پیک می‌نویسیم (به‌جای T در رنا U قرار می‌گیرد):
| رشتهٔ الگو | رمزهٔ رنای پیک |
|---|---|
| (رمز آغاز) | |
| (رمز پایان) | |
گام ۲ — اثر جانشینی. نوکلئوتید زیرخط‌دار، سومین نوکلئوتید سه‌تایی چهارم است. اگر به‌جای T، نوکلئوتید C قرار بگیرد، سه‌تایی به تبدیل می‌شود و رمزهٔ رنای پیک از به تغییر می‌کند.
الف) خاموش. هم و هم رمز پایان‌اند. پس با این جانشینی، هیچ تغییری در توالی آمینواسیدهای پلی‌پپتید ایجاد نمی‌شود؛ به جهش جانشینی‌ای که محصول ژن را تغییر ندهد، جهش خاموش می‌گوییم.
ب) رمز پایان در همان جای قبلی باقی می‌ماند؛ بنابراین ترجمه در همان نقطه متوقف می‌شود و اندازهٔ رشتهٔ پلی‌پپتید تغییر نمی‌کند.
