سوال ۲۰ — سؤال ۲۰ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — مرداد ۱۴۰۴
۱.۷۵ بارمدربارهٔ زیست‌فناوری به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.
الف) در مهندسی ژنتیک، چگونه دیسک (پلازمید) به یک قطعه دنای خطی تبدیل می‌شود؟
ب) کدام روش‌های مهندسی مربوط به زیست‌فناوری از علم بیوانفورماتیک بهره می‌برند؟
ج) پروتئین سمی باکتری‌های خاکزی که در بدن حشره فعال شده است، چگونه باعث مرگ آن می‌شود؟
د) مطابق با کتاب درسی، کدام‌یک از یاخته‌های بنیادی بالغ به انواع مختلف یاخته‌ها و بافت‌ها تمایز پیدا می‌کنند؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) برش دیسک با آنزیم برش‌دهنده
ب) مهندسی پروتئین و مهندسی بافت
ج) تخریب یاخته‌های لولهٔ گوارش
د) مغز استخوان
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) دیسک (پلازمید) یک مولکول دنای حلقوی است. آنزیم برش‌دهنده توالی ویژه‌ای را روی دنا شناسایی می‌کند و در آن‌جا پیوند فسفودی‌استر را می‌شکند. اگر دیسک یک جایگاه تشخیص برای این آنزیم داشته باشد، با یک بار برش، حلقه باز می‌شود و به یک قطعه دنای خطی تبدیل می‌شود.
ب) بیوانفورماتیک یعنی استفاده از رایانه و نرم‌افزار برای نگهداری و تحلیل اطلاعات زیستی. طبق کتاب درسی، مهندسی پروتئین و مهندسی بافت از این علم بهره می‌برند.
ج) باکتری خاکزی، پروتئین سمی را به شکل غیرفعال می‌سازد و خودش آسیبی نمی‌بیند. وقتی حشره این پروتئین را می‌خورد، پروتئین در لولهٔ گوارش حشره فعال می‌شود و یاخته‌های لولهٔ گوارش آن را تخریب می‌کند؛ در نتیجه حشره می‌میرد.
د) یاخته‌های بنیادی بالغ در بخش‌هایی از بدن افراد بالغ وجود دارند. نمونه‌ای که کتاب درسی نام برده، یاخته‌های بنیادی مغز استخوان است که می‌توانند به انواع مختلفی از یاخته‌ها و بافت‌ها تمایز پیدا کنند.
