دی ۱۴۰۴

امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۲۱ تعداد سوال۹۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — دی ۱۴۰۴

۱ بارم

در یک خانواده، دختری کوررنگ با گروه خونی O متولد شده است. در صورت سالم بودن مادر از نظر کوررنگی و متفاوت بودن گروه خونی والدین:

(کوررنگی صفت وابسته به X نهفته است. دگرهٔ بیماری کوررنگی dd و دگرهٔ سالم DD است.)

الف) ژن‌نمودهای (ژنوتیپ) والدین را برای هر دو صفت مشخص کنید.

ب) ژن‌نمودهای پسران خانواده را از نظر کوررنگی بنویسید.

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف) کوررنگی: پدر XdYX^dY و مادر XDXdX^DX^d؛ گروه خونی: یکی از والدین AOAO و دیگری BOBO (یا IAiI^Ai و IBiI^Bi)

ب) پسران: XDYX^DY و XdYX^dY

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف) کوررنگی. دختر کوررنگ است، پس ژن‌نمود او XdXdX^dX^d است؛ یعنی یک XdX^d را از پدر و یک XdX^d را از مادر گرفته است.

  • پدر فقط یک کروموزوم X دارد و آن را به دخترش داده است؛ پس X پدر XdX^d است و ژن‌نمود پدر XdYX^dY (کوررنگ) است.
  • مادر سالم است، ولی یک XdX^d به دخترش داده است؛ پس مادر ناقل است و ژن‌نمودش XDXdX^DX^d است.

الف) گروه خونی. دختر گروه خونی O دارد، پس ژن‌نمود او OOOO است و از هر کدام از والدین یک دگرهٔ O گرفته است؛ یعنی هر دو والد دگرهٔ O دارند. طبق راهنمای تصحیح، منظور از «متفاوت بودن گروه خونی والدین» این است که گروه خونی والدین با هم فرق دارد و هیچ‌کدام گروه خونی O (مثل دختر) ندارند. پس هر والد یک دگرهٔ A یا B هم دارد و چون گروه‌هایشان متفاوت است، یکی AOAO (گروه خونی A) و دیگری BOBO (گروه خونی B) است.

اگر عبارت «متفاوت بودن گروه خونی والدین» فقط به معنای متفاوت بودن گروه خونی آن دو با یکدیگر باشد، حالت‌هایی مثل OOOO و AOAO (یا OOOO و BOBO) هم ممکن است؛ اما راهنمای تصحیح فقط پاسخ AOAO و BOBO را آورده است.

ب) پسر کروموزوم Y را از پدر و کروموزوم X را از مادر می‌گیرد. مادر XDXdX^DX^d است و می‌تواند XDX^D یا XdX^d را به پسرش بدهد؛ پس پسران این خانواده می‌توانند XDYX^DY (سالم) یا XdYX^dY (کوررنگ) باشند.

این پاسخ مفید بود؟