سوال ۱۶ — سؤال ۱۶ امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ — دی ۱۴۰۴
۱ بارمدر مورد تنفس یاخته‌ای، به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.
الف) اگر فرایند مصرف ADP در یاخته کم باشد، چگونه تولید ATP مهار می‌شود؟
ب) دو سازوکار تأمین اکسیژن را در گیاهانی که به طور طبیعی در شرایط غرقابی رشد می‌کنند، بنویسید.
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) آنزیم‌های درگیر در قندکافت (گلیکولیز) و چرخهٔ کربس مهار می‌شوند.
ب) تشکیل بافت پارانشیمی (نرم‌آکنه‌ای) هوادار و شش‌ریشه‌ها
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) وقتی یاخته ATP کمی مصرف می‌کند، ATP کمتری به ADP تبدیل می‌شود؛ پس ADP کمی برای ساختن ATP تازه وجود دارد و مقدار ATP در یاخته زیاد است. در این حالت آنزیم‌های قندکافت و چرخهٔ کربس مهار می‌شوند (زیاد بودن ATP در یاخته، این آنزیم‌ها را مهار می‌کند). با کند شدن این مراحل، تجزیهٔ گلوکز و در نتیجه تولید ATP کاهش می‌یابد و یاخته مواد اولیه را بیهوده مصرف نمی‌کند.
ب) در خاک غرقاب، فضای بین ذره‌های خاک پر از آب است و اکسیژن کافی به ریشه نمی‌رسد. گیاهانی که به طور طبیعی در چنین شرایطی رشد می‌کنند، دو سازگاری برای رساندن اکسیژن دارند:
- بافت نرم‌آکنه‌ای (پارانشیمی) هوادار: این بافت فضاهای بین‌یاخته‌ای بزرگ و پر از هوا دارد و اکسیژن را در گیاه نگه می‌دارد و به بخش‌های زیر آب می‌رساند.
- شش‌ریشه‌ها: ریشه‌هایی که از آب یا خاک بیرون می‌آیند و به طرف بالا رشد می‌کنند و اکسیژن هوا را برای ریشه‌های زیر آب فراهم می‌کنند.
