سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — تیر ۱۴۰۵

الف) ۵ (سبقت رحمت بر غضب) — ب) ۱ (ابتلاء) — پ) ۳ (املاء و استدراج) — ت) ۲ (امداد عام الهی)

همهٔ موارد ستون چپ از سنّت‌های الهیاند؛ یعنی قانون‌های ثابتی که خداوند با آن‌ها با انسان‌ها رفتار می‌کند. هر عبارت ستون راست نمونه‌ای از یکی از این سنّت‌هاست.

الف ← ۵ (سبقت رحمت بر غضب). خداوند گناهان بندگانش را می‌پوشاند و آبرویشان را نمی‌برد تا راه بازگشت و توبه برایشان باز بماند. این پرده‌پوشی از جلوه‌های پیشی گرفتن رحمت خدا بر خشم اوست.

ب ← ۱ (ابتلاء). خداوند همهٔ انسان‌ها را با سختی‌ها و نعمت‌ها آزمایش می‌کند. انسان در همین امتحان‌ها و در انتخاب‌هایی که در آن‌ها می‌کند، رشد می‌کند و هویت و شخصیت واقعی‌اش ساخته می‌شود.

پ ← ۳ (املاء و استدراج). کسانی که با حق دشمنی می‌کنند و غرق در گناه‌اند، خداوند به آنان مهلت می‌دهد (املاء) و نعمت‌ها را از آنان نمی‌گیرد؛ اما چون از این مهلت برای بازگشت استفاده نمی‌کنند، گام‌به‌گام به سوی هلاکت نزدیک می‌شوند (استدراج).

ت ← ۲ (امداد عام الهی). خداوند به هر کس که تلاش کند امکان رسیدن به خواسته‌اش را می‌دهد؛ چه خواسته‌اش دنیا باشد و چه آخرت. قرآن می‌گوید هر کس دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم و هر دو گروه را از عطای پروردگار یاری می‌کنیم (سورهٔ اسراء، آیه‌های ۱۸ تا ۲۰). پس کسی که فقط برای دنیا تلاش کند، به همان می‌رسد.

مورد ۴ (توفیق الهی) اضافه است؛ توفیق، یاری ویژهٔ خدا برای کسانی است که در راه حق تلاش می‌کنند.