سوال ۲۶ — سؤال ۲۶ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — تیر ۱۴۰۵

این تصور که چند خدا وجود دارد و هر کدام خالق بخشی از جهان‌اند، یا با همکاری یکدیگر جهان را آفریده‌اند، به معنای آن است که هر کدام از آن‌ها محدود و ناقص هستند و به تنهایی نمی‌توانند کل جهان را خلق کنند.

یا: همچنین به معنای آن است که هر یک از خدایان کمالاتی دارند که دیگری آن کمالات را ندارد، وگرنه عین همدیگر می‌شوند و دیگر چند خدا نیستند. چنین خدایان ناقصی خود نیازمند هستند و هر یک از آن‌ها به خالق کامل و بی‌نیازی احتیاج دارد که نیازش را برطرف نماید.

برای روشن شدن مطلب، فرض می‌کنیم چند خدا وجود داشته باشد و ببینیم این فرض به کجا می‌رسد.

گام اول: اگر چند خدا باشند، یا هر کدام بخشی از جهان را آفریده‌اند، یا با همکاری هم کل جهان را ساخته‌اند. در هر دو حالت، هیچ‌کدام به تنهایی نمی‌تواند همهٔ جهان را بیافریند؛ پس هر کدام محدود و ناقص است.

گام دوم: چند خدا فقط وقتی «چند تا» هستند که با هم فرق داشته باشند؛ یعنی هر یک کمالی داشته باشد که دیگری ندارد. اگر همهٔ کمالات را به یک اندازه داشتند، عین هم می‌شدند و دیگر چند خدا نبودند. پس باز هم هر کدام کمالی را ندارد، یعنی ناقص است.

گام سوم: موجود ناقص خودش نیازمند است؛ چیزی کم دارد که باید کسی آن را برایش فراهم کند. چنین موجودی نمی‌تواند آفرینندهٔ حقیقی جهان باشد، بلکه خودش به آفریننده‌ای کامل و بی‌نیاز احتیاج دارد که نیازش را برطرف کند.

نتیجه: خدای حقیقی باید کامل و بی‌نیاز باشد و چنین خدایی فقط یکی است. پس آفرینندهٔ جهان خدای واحد است و تصور چند خدایی باطل است.