سوال ۱۲ — سؤال ۱۲ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) بر اساس عقاید و ارزش‌های آن جامعه

ب) ازخودبیگانگی تاریخی – ازخودبیگانگی حقیقی (فطری)

ج) در قالب قوم‌گرایانه و ناسیونالیستی

د) با اجرای قانون اساسی و سیاست‌های اقتصاد مقاومتی

الف) عقاید و ارزش‌های جامعه. هر جامعه عقاید و ارزش‌هایی دارد که نشان می‌دهد چه چیزی مهم و ارزشمند است. همین عقاید و ارزش‌ها تعیین می‌کنند که افراد در آن جامعه چه جایگاه‌ها و ویژگی‌هایی را می‌توانند به دست آورند و به چه چیزهایی شناخته شوند. پس هویت اجتماعی هر فرد بر اساس عقاید و ارزش‌های جامعه‌اش شکل می‌گیرد.

ب) دو معنای ازخودبیگانگی فرهنگی. «ازخودبیگانگی» یعنی دور شدن و بیگانه شدن از خودِ واقعی. در فرهنگ، دو معنا دارد:

• ازخودبیگانگی تاریخی: جامعه‌ای که فرهنگ و تاریخ خود را از یاد ببرد؛ مثلاً در برابر فرهنگی دیگر خودباخته شود و هویت فرهنگی خودش را فراموش کند.
• ازخودبیگانگی حقیقی (فطری): جامعه‌ای که عقاید و ارزش‌هایش مانع شناختن حقیقت انسان و جهان شود؛ یعنی از فطرت و حقیقت انسانی خود دور بماند.

ج) قوم‌گرایانه و ناسیونالیستی. مستشرقان (دانشمندان غربی که دربارهٔ کشورهای شرقی و اسلامی پژوهش می‌کردند) هویت جوامع اسلامی را از اسلام جدا می‌کردند و آن را فقط در قالب قوم‌گرایانه و ناسیونالیستی (مثلاً عرب بودن، ترک بودن یا ایرانی بودن و تاریخ باستانی هر قوم) معرفی می‌کردند. این نگاه هویت فرهنگی جوامع اسلامی را به یک قوم، یک دورهٔ تاریخی و یک سرزمین محدود می‌کرد و پیوند مشترک آن‌ها، یعنی اسلام، را نادیده می‌گرفت.

د) قانون اساسی و اقتصاد مقاومتی. ایران اسلامی برای ساختن اقتصادی مستقل و سازگار با هویت اسلامی خود، دو راه را دنبال می‌کند: اجرای قانون اساسی (که اصول اقتصاد اسلامی و مستقل را در خود دارد) و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی (اقتصادی که بر توان داخلی تکیه دارد و در برابر فشارها و تحریم‌های بیرونی مقاوم است).