سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۵، نوبت عصر

الف) نادرست

ب) درست

ج) درست

د) نادرست

الف) نادرست. فرهنگ را می‌توان لایه‌لایه دید:

• لایه‌های سطحی: هنجارها، رفتارها و نمادها؛ مانند نوع پوشش، شیوهٔ احوال‌پرسی یا آداب مهمانی.
• لایه‌های عمیق: عقاید و ارزش‌های بنیادی جامعه؛ مانند باور به خدا یا ارزش دانستن عدالت.

لایه‌های سطحی زودتر و آسان‌تر عوض می‌شوند، اما عقاید و ارزش‌های عمیق پایدارترند و دیر تغییر می‌کنند. پس لایه‌های سطحی بیشتر در معرض تغییرند، نه کمتر.

ب) درست. جهان اسلام در برخورد با فرهنگ‌های دیگر، مانند فرهنگ یونان و روم، همه چیز را چشم‌بسته نپذیرفت و دست به گزینش زد: عناصر عقلی و علمی آن فرهنگ‌ها (مانند فلسفه و دانش‌ها) را گرفت و با فرهنگ خود هماهنگ کرد، و عناصری را که با توحید سازگار نبود (مانند اسطوره‌ها و باورهای شرک‌آلود) کنار گذاشت.

ج) درست. در ایران پیش از اسلام اقوام گوناگونی زندگی می‌کردند که هر کدام زبان، آداب و هویت قومی خاص خود را داشتند. با این حال، همهٔ آن‌ها در یک فرهنگ مشترک سهیم بودند؛ یعنی باورها و ارزش‌های بنیادی مشترکی داشتند. برای همین با وجود هویت‌های قومی متفاوت، هویت فرهنگی واحدی داشتند.

د) نادرست. سیاست جمعیتی ایران در این سال‌ها چنین تغییر کرد:

• مدتی پس از انقلاب، برای کم کردن رشد جمعیت، سیاست کاهش جمعیت (کنترل موالید) اجرا شد.
• این سیاست کم‌کم رشد سالانهٔ جمعیت را بیش از حد و به شکلی کم‌سابقه پایین آورد.

بنابراین آنچه به بازنگری نیاز پیدا کرد، سیاست کاهش جمعیت بود؛ یعنی این کاهش شدید، سیاست کاهش جمعیت را زیر سؤال برد و کشور به سوی سیاست افزایش جمعیت رفت. عبارت سؤال جای این دو را عوض کرده است.