مرداد ۱۴۰۵

امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی

سوالات و پاسخ‌های تشریحی امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی
همراه با بارم‌بندی و نکات کلیدی

۲۰ بارم کل۲۱ تعداد سوال۱۲۰ دقیقه زماندانلود PDF

سوال ۹ — سؤال ۹ امتحان نهایی فیزیک ۳ تجربی — مرداد ۱۴۰۵

۱.۲۵ بارم

الف) نقش کیسهٔ هوا را در کم‌شدن آسیب‌ها در تصادف‌ها بیان کنید.

ب) فاصلهٔ یک جسم از سطح زمین، چند برابر شعاع زمین (ReR_e) باشد تا وزن آن به 19\frac{1}{9} مقدار خود در سطح زمین برسد؟

دیدن پاسخپاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ

الف) کیسهٔ هوا زمان برخورد را افزایش می‌دهد و طبق رابطهٔ Fav=ΔpΔtF_{av} = \dfrac{\Delta p}{\Delta t} نیروی وارد بر شخص کاهش می‌یابد.

ب) W′W=(Rer)2⇒19=(Reh+Re)2⇒h=2Re\dfrac{W'}{W} = \left(\dfrac{R_e}{r}\right)^2 \Rightarrow \dfrac{1}{9} = \left(\dfrac{R_e}{h + R_e}\right)^2 \Rightarrow h = 2R_e

راه‌حل قدم‌به‌قدم

الف) در تصادف، سرنشین باید از تندی زیاد به حالت سکون برسد؛ پس تغییر تکانهٔ او (Δp\Delta p) مقدار معینی است که به تندی خودرو بستگی دارد و کیسهٔ هوا آن را تغییر نمی‌دهد. طبق قانون دوم نیوتون به زبان تکانه:

Fav=ΔpΔtF_{av} = \frac{\Delta p}{\Delta t}

کیسهٔ هوا نرم است و سرنشین را آرام‌آرام متوقف می‌کند؛ یعنی مدت برخورد (Δt\Delta t) را زیاد می‌کند. وقتی Δp\Delta p ثابت باشد و Δt\Delta t بزرگ‌تر شود، نیروی متوسط وارد بر شخص کمتر می‌شود و آسیب کمتری به او می‌رسد.

طبق راهنمای تصحیح، اگر پاسخ با مفهوم شتاب متوسط و قانون دوم نیوتون داده شود (زمان توقف بیشتر ← شتاب کمتر ← نیروی کمتر)، نمرهٔ کامل دارد؛ اگر فقط گفته شود کیسهٔ هوا با افزایش سطح تماس آسیب‌ها را کم می‌کند، بخشی از نمره (۰٫۲۵) داده می‌شود.

ب) وزن جسم در فاصلهٔ rr از مرکز زمین از قانون گرانش نیوتون به دست می‌آید:

W=GMemr2W = \frac{G M_e m}{r^2}

در سطح زمین r=Rer = R_e است و در ارتفاع hh از سطح زمین r=Re+hr = R_e + h. نسبت دو وزن:

W′W=Re2r2=(ReRe+h)2\frac{W'}{W} = \frac{R_e^2}{r^2} = \left(\frac{R_e}{R_e + h}\right)^2

وزن باید 19\frac{1}{9} شود:

(ReRe+h)2=19⇒ReRe+h=13⇒Re+h=3Re\left(\frac{R_e}{R_e + h}\right)^2 = \frac{1}{9} \Rightarrow \frac{R_e}{R_e + h} = \frac{1}{3} \Rightarrow R_e + h = 3R_e h=2Reh = 2R_e

پس فاصلهٔ جسم از سطح زمین باید دو برابر شعاع زمین باشد (فاصله‌اش از مرکز زمین سه برابر شعاع زمین است).

این پاسخ مفید بود؟