سوال ۱۰ — سؤال ۱۰ امتحان نهایی سلامت و بهداشت — مرداد ۱۴۰۳
۱.۵ بارمبا توجه به متن زیر به پرسش‌های مطرح‌شده پاسخ دهید.
«سینا در آزمون کتبی گواهینامهٔ راهنمایی و رانندگی شرکت کرده است. پنج روز دیگر قرار است که آزمون دهد. او تصمیم دارد با برنامه‌ریزی طی این مدت، خود را برای آزمون کتبی گواهینامه آماده کند. ساعت دوازده ظهر طبق برنامه، مطالعهٔ خود را آغاز می‌کند و پس از یک روز مطالعه، به سراغ نمونه سؤالات آزمون می‌رود. متوجه می‌شود که نمی‌تواند سؤالات را پاسخ دهد. رفته‌رفته احساس گرما و مشکلات قلبی–عروقی پیدا می‌کند و سردرد و سرگیجه مانع ادامهٔ مطالعه می‌شود. شب را نیز با سختی به صبح می‌رساند.»
الف) این نوع اختلال روانی–رفتاری سینا چه نام دارد؟
ب) این مشکل چه تأثیری بر سیستم قلبی–عروقی دارد؟ (دو مورد)
ج) سینا با رعایت کدام اصول می‌تواند با این اختلال مقابله کند؟ (سه مورد)
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
الف) فشار روانی یا استرس
ب) افزایش فشار خون، افزایش تعداد نبض، تپش قلب (ذکر دو مورد کافی است)
ج) بازداری، برون‌ریزی و جایگزین کردن خواسته‌ها
راه‌حل قدم‌به‌قدم
الف) سینا با یک موقعیت دشوار (آزمون نزدیک و احساس ناتوانی در پاسخ دادن) روبه‌رو شده و بدن و ذهنش با نشانه‌هایی مانند احساس گرما، سردرد، سرگیجه و بی‌خوابی واکنش نشان داده‌اند. به این حالت فشار روانی یا استرس می‌گویند.
ب) در هنگام استرس، بدن خود را برای «مقابله یا فرار» آماده می‌کند و قلب و رگ‌ها سخت‌تر کار می‌کنند. در نتیجه فشار خون بالا می‌رود، تعداد نبض (ضربان قلب) زیاد می‌شود و فرد تپش قلب را حس می‌کند. نوشتن دو مورد از این سه کافی است.
ج) سه اصلی که برای مقابله با فشار روانی در پاسخ آمده است:
- بازداری: کنترل کردن واکنش‌های تند و هیجانی خود و آرام نگه داشتن ذهن، به‌جای آنکه نگرانی بر فرد چیره شود.
- برون‌ریزی: بیرون ریختن احساسات به شکل سالم؛ مثلاً حرف زدن با یک دوست، خانواده یا مشاور، یا ورزش کردن.
- جایگزین کردن خواسته‌ها: وقتی رسیدن به یک خواسته در زمان کوتاه ممکن نیست، خواسته‌ای واقع‌بینانه‌تر را به جای آن گذاشتن؛ مثلاً به‌جای «باید در همین چند روز همه‌چیز را کامل یاد بگیرم»، گفتن «هر روز بخشی را خوب یاد می‌گیرم».
