سوال ۲۵ — سؤال ۲۵ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — دی ۱۴۰۴

تصور می‌کنند تقدیر، چیزی غیر از قانونمندی جهان و نظم در آن است که وقتی به حادثه‌ای تعلق گرفت، هر قانونی را لغو و هر نظمی را به هم می‌زند.

تصور نادرست: برخی گمان می‌کنند تقدیر الهی نیرویی جدا از قانون‌ها و نظم جهان است؛ مثل یک دست پنهان که هر وقت بخواهد، همهٔ قانون‌ها را کنار می‌گذارد و کار خودش را پیش می‌برد. با چنین تصوری، تلاش و انتخاب انسان هم بی‌اثر به نظر می‌رسد؛ برای همین می‌پندارند قضا و قدر با اختیار انسان ناسازگار است.

تصور درست: قدر یعنی اندازه‌ها، ویژگی‌ها و قانون‌هایی که خداوند برای هر چیز قرار داده است و قضا یعنی حکم و فرمان خدا برای به وجود آمدن آن. پس تقدیر الهی همان قانونمندی و نظم جهان است، نه چیزی بیرون از آن.

یکی از همین قانون‌ها این است که انسان مختار آفریده شده است؛ یعنی می‌اندیشد، انتخاب می‌کند و مسئول کارهایش است. پس اختیار انسان خودش بخشی از تقدیر الهی است و این دو با هم سازگارند.