سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — دی ۱۴۰۴

«أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ أَفَأَنتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا»

شرک عملی یعنی انسان در رفتار و زندگی‌اش از فرمان کسی یا چیزی جز خدا پیروی کند. این شرک دو بعد دارد:

بعد فردی: وقتی انسان در زندگی شخصی‌اش به‌جای فرمان خدا، از هوای نفس خود پیروی می‌کند.

بعد اجتماعی: وقتی جامعه به‌جای ولایت خدا، ولایت و سرپرستیِ طاغوت و دشمنان خدا را می‌پذیرد.

حالا دو گزینه را بررسی می‌کنیم.

گزینهٔ ۱: آیهٔ ۴۳ سورهٔ فرقان است و معنایش این است: «آیا دیدی کسی را که هوای نفسش را معبود خود گرفت؟ آیا تو می‌توانی نگهبان و ضامن او باشی؟» کسی که هوای نفسش را «معبود» خود گرفته، در زندگی شخصی از خواسته‌های نفسش فرمان می‌برد، نه از خدا. این شرک عملی در بعد فردی است.

گزینهٔ ۲: بخشی از آیهٔ ۱ سورهٔ ممتحنه است و معنایش این است: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، دشمن من و دشمن خودتان را دوست و سرپرست خود نگیرید …» این آیه دربارهٔ رابطهٔ جامعهٔ مؤمنان با دشمنان خداست؛ یعنی به بعد اجتماعی مربوط است.

پس عبارتی که شرک عملی در بعد فردی را نشان می‌دهد، گزینهٔ ۱ است.