سوال ۱۷ — سؤال ۱۷ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — دی ۱۴۰۴

تفرقه و تضاد جامعه را فرا می‌گیرد.

یا: امکان رشد و تعالی از بین می‌رود.

یا: روز به روز انسان‌های ستمگر، قدرت بیشتری پیدا می‌کنند و دیگران را در خدمت امیال خود به‌کار می‌گیرند.

یا: دیگر سخن از حاکمیت خداوند و فرمان‌های او نیست، بلکه سخن از حاکمیت طاغوت و دستورهای او است.

توحید عملی دو بعد دارد که به هم وابسته‌اند:

بعد فردی: هر انسان در زندگی شخصی‌اش خدا را محور قرار دهد و فقط از فرمان او پیروی کند.

بعد اجتماعی: جامعه هم بر پایهٔ فرمان خدا اداره شود و روابط مردم بر اساس قوانین الهی باشد.

این رابطه دوسویه است: جامعهٔ توحیدی از انسان‌های موحّد ساخته می‌شود. انسان موحّد، اهل ایثار (دیگران را بر خود مقدم داشتن) و تعاون (همکاری در کار نیک) است.

حالا اگر افراد جامعه اهل ایثار و تعاون نباشند و هر کس فقط به منافع خودش فکر کند:

• تفرقه و تضاد جامعه را فرا می‌گیرد؛
• امکان رشد و تعالی جامعه از بین می‌رود؛
• ستمگران روز به روز قوی‌تر می‌شوند و دیگران را در خدمت خواسته‌های خود می‌گیرند؛
• در نتیجه دیگر حاکمیت خدا و فرمان‌های او در کار نیست، بلکه طاغوت و دستورهای او حاکم می‌شود.

نوشتن یکی از این پیامدها برای پاسخ کافی است.