سوال ۲۴ — سؤال ۲۴ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — شهریور ۱۴۰۳

اولاً: هر کدام از آن خدایان، محدود و ناقص هستند و به تنهایی نمی‌توانند کل جهان را خلق کنند.

ثانیاً: هر یک از خدایان کمالاتی دارند که دیگری آن کمالات را ندارد؛ چنین خدایان ناقصی، خود نیازمند هستند و هر یک از آن‌ها به خالق کامل و بی‌نیازی احتیاج دارند که نیازش را برطرف نماید.

این دلیل دربارهٔ توحید در خالقیت است. آن را با یک فرض شروع می‌کنیم: فرض کنیم جهان چند آفریننده (چند خدا) داشته باشد.

گام اول: اگر چند خدا باشند، هیچ‌کدام همهٔ قدرت و کمال را ندارد؛ وگرنه به خدای دیگر نیازی نبود. پس هر کدام محدود و ناقص است و به‌تنهایی نمی‌تواند کل جهان را بیافریند.

گام دوم: وقتی خدایان از هم جدا باشند، هر کدام کمالاتی دارد که دیگری ندارد. پس هر یک از آن‌ها در چیزی کمبود دارد و نیازمند است.

گام سوم: موجود نیازمند، خودش به کسی احتیاج دارد که نیازش را برطرف کند؛ یعنی به یک خالق کامل و بی‌نیاز. پس این خدایان خودشان آفریده‌اند، نه آفریننده.

نتیجه: فرض چند آفریننده به تناقض می‌رسد. آفرینندهٔ جهان باید کامل و بی‌نیاز باشد و چنین موجودی فقط یکی است؛ پس خداوند در آفرینش جهان شریکی ندارد.