سوال ۱۷ — سؤال ۱۷ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — شهریور ۱۴۰۳

الف) گام‌به‌گام کشاندن به سوی گناه

ب) به تأخیر انداختن توبه (تسویف)

شیطان برای دور کردن انسان از خدا و بازداشتن او از توبه، از حیله‌های مختلفی استفاده می‌کند. در این داستان دو حیله دیده می‌شود.

الف) سعید در آغاز حتی در مهمانی‌های مختلط شرکت نمی‌کرد. اما شیطان او را با گناهی که به نظرش کوچک می‌آمد شروع کرد: «با یک‌بار سیگار کشیدن که انسان معتاد نمی‌شود». وقتی این قدم اول برداشته شد، قدم‌های بعدی آسان‌تر شد و سرانجام سعید در همان مهمانی‌هایی شرکت کرد که روزی از آن‌ها دوری می‌کرد. این حیلهٔ گام‌به‌گام کشاندن به سوی گناه است: شیطان انسان را یک‌باره به گناه بزرگ نمی‌کشاند، بلکه قدم‌به‌قدم و از کارهای به‌ظاهر کوچک شروع می‌کند.

ب) مهرداد باور داشت «تا جوان است می‌تواند هر طور که خواست زندگی کند»؛ یعنی گناه را ادامه می‌دهد و توبه را به آینده و پیری واگذار می‌کند. این حیلهٔ به تأخیر انداختن توبه (تسویف) است. «تسویف» از «سوف» (به‌زودی، بعداً) می‌آید؛ یعنی مدام گفتن «بعداً توبه می‌کنم». خطرش این است که گناه در جان انسان ریشه می‌دواند، توبه هر روز سخت‌تر می‌شود و شاید فرصت توبه هرگز نرسد.