سوال ۱۳ — سؤال ۱۳ امتحان نهایی هویت اجتماعی — شهریور ۱۴۰۴

در تبلیغ و اقناع، هر جامعه‌ای می‌کوشد تا از طریق آموزش، افراد را قانع کند که عقاید و ارزش‌های جامعه را بپذیرند.

در تنبیه و مجازات، جامعه کسانی را که دچار کژروی اجتماعی شده باشند، مجازات می‌کند.

کژروی اجتماعی یعنی رفتاری برخلاف عقاید، ارزش‌ها و هنجارهای پذیرفته‌شدهٔ جامعه. جامعه برای اینکه جلوی کژروی را بگیرد و آن را مهار کند، از روش‌های کنترل اجتماعی استفاده می‌کند که دو نمونهٔ مهم آن این‌هاست:

۱) تبلیغ و اقناع: جامعه از راه آموزش (در خانواده، مدرسه، رسانه‌ها و …) می‌کوشد افراد را قانع کند که عقاید و ارزش‌های جامعه درست است و آن‌ها را از ته دل بپذیرند. کسی که خودش قانع شده باشد، با میل خود از هنجارها پیروی می‌کند؛ برای همین این روش پیش از رخ دادن کژروی به کار می‌آید و از آن پیشگیری می‌کند. مثلاً آموزش زیان‌های مواد مخدر در مدرسه و رسانه‌ها.

۲) تنبیه و مجازات: اگر کسی با وجود آموزش دچار کژروی شود، جامعه او را مجازات می‌کند؛ مانند جریمه یا زندان برای کسی که قانون را زیر پا گذاشته است. مجازات، هم کژروی آن فرد را مهار می‌کند و هم به دیگران نشان می‌دهد که کژروی بی‌پیامد نیست.