سوال ۲۱ — سؤال ۲۱ امتحان نهایی فارسی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) مجاز

ب) استعاره یا اضافهٔ استعاری یا استعارهٔ مکنیه

ج) ایهام

الف) مجاز. «حرف» در اصل یعنی یکی از حروف الفبا؛ این‌جا به معنای «سخن و بحث» آمده است: «بحثِ کم یا زیاد خوردن نیست». به کار بردن واژه در معنایی غیر از معنای اصلی‌اش (با پیوندی میان دو معنا) مجاز است.

ب) استعاره (اضافهٔ استعاری). زمان دست ندارد. نویسنده زمان را به انسانی مانند کرده که دست دارد، اما خودِ انسان را نیاورده و فقط «دست» را که از ویژگی‌های اوست به زمان داده است. این اضافهٔ استعاری (استعارهٔ مکنیه) است.

ج) ایهام. «قرار» این‌جا دو معنا دارد و هر دو پذیرفتنی است:

• آرامش و سکون: رودِ «بی‌قرار» به دریا می‌رسد و آرام می‌گیرد.
• وعده‌گاه، جای دیدار: دریا جایی است که من و تو با هم قرار گذاشته‌ایم.

واژه‌ای که هم‌زمان دو معنای درست داشته باشد، ایهام می‌سازد.