سوال ۵ — سؤال ۵ امتحان نهایی شیمی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح

الف) مخلوط (۲)؛ زیرا ذره‌های موجود در مخلوط ۲ (کلوئید) درشت‌تر از ذره‌های موجود در مخلوط ۱ (محلول) هستند و به همین دلیل نور را پخش می‌کنند. (یا: ذره‌های موجود در مخلوط ۲ به اندازه‌ای درشت هستند که بتوانند نور را پخش کنند.)

ب) منیزیم (Mg)؛ زیرا Mg از Fe کاهنده‌تر است. (یا: Mg نسبت به Fe، $E^\circ$ کوچک‌تری دارد؛ یا: در جدول پتانسیل کاهشی استاندارد، Mg نسبت به Fe پایین‌تر قرار دارد.)

پ) $\mathrm{SO_2}$ (گوگرد دی‌اکسید)؛ زیرا اتم گوگرد نسبت به اکسیژن خاصیت نافلزی کمتری دارد و تراکم بار الکتریکی در اطراف آن کمتر است. (یا: اتم اکسیژن نسبت به گوگرد خاصیت نافلزی بیشتری دارد.)

الف) مخلوط (۲). در شکل، نور چراغ‌قوه از هر دو ظرف می‌گذرد، اما فقط در مخلوط (۲) مسیر نور به صورت ناحیه‌ای روشن دیده می‌شود. مخلوط (۱) یک محلول است؛ ذره‌های آن (یون‌ها یا مولکول‌ها) آن‌قدر ریزند که نور را پخش نمی‌کنند و مخلوط شفاف دیده می‌شود. مخلوط (۲) یک کلوئید است؛ ذره‌هایش درشت‌ترند و نور را در جهت‌های گوناگون پخش می‌کنند، و به همین دلیل مسیر نور در آن دیده می‌شود.

ب) منیزیم. برای حفاظت از آهن، فلزی را به آن وصل می‌کنند که از آهن کاهنده‌تر باشد، یعنی $E^\circ$ کوچک‌تری داشته باشد. این فلز به جای آهن اکسید می‌شود و خورده می‌شود و آهن سالم می‌ماند.

• $E^\circ$ نیکل ($-0.25$ ولت) از آهن ($-0.44$ ولت) بزرگ‌تر است؛ پس نیکل کاهندگی کمتری از آهن دارد و نمی‌تواند از آن محافظت کند.
• $E^\circ$ منیزیم ($-2.37$ ولت) از آهن کوچک‌تر است؛ پس منیزیم کاهنده‌تر است و پیش از آهن اکسید می‌شود.

بنابراین به جای M باید منیزیم قرار بگیرد.

پ) $\mathrm{SO_2}$. در نقشهٔ پتانسیل الکتروستاتیکی، ناحیهٔ سرخ جایی است که بار منفی (چگالی الکترون) بیشتری دارد و ناحیهٔ آبی جایی است که بار مثبت جزئی دارد. در این شکل، اتم مرکزی آبی و دو اتم کناری سرخ‌اند؛ یعنی اتم مرکزی خاصیت نافلزی (الکترون‌کشی) کمتری از اتم‌های کناری دارد.

• در $\mathrm{SO_2}$ اتم مرکزی گوگرد است که خاصیت نافلزی کمتری از اکسیژن دارد؛ پس الکترون‌ها به سمت دو اکسیژن کناری کشیده می‌شوند: مرکز آبی و دو طرف سرخ. این با شکل جور است.
• در $\mathrm{H_2O}$ اتم مرکزی اکسیژن است که خاصیت نافلزی بیشتری از هیدروژن دارد؛ پس مرکز مولکول سرخ و دو اتم کناری (هیدروژن‌ها) آبی می‌شدند.

پس شکل مربوط به $\mathrm{SO_2}$ است.