سوال ۲ — سؤال ۲ امتحان نهایی هویت اجتماعی — دی ۱۴۰۴

الف) هنجار اجتماعی

ب) موافق

پ) متغیر

ت) دنیوی

الف) هنجار اجتماعی. «ارزش» خودِ چیزی است که خوب و مطلوب است؛ مثلاً احترام به دیگران. «هنجار» شیوهٔ مشخص انجام کار است که جامعه آن را پذیرفته است؛ مثلاً اینکه هنگام دیدن کسی سلام کنیم و حالش را بپرسیم. شیوه‌های معین احوال‌پرسی، شیوهٔ انجام یک کنش‌اند، پس هنجار اجتماعی به شمار می‌روند.

ب) موافق. بخشی از فرهنگ میان همهٔ مردم یک جامعه مشترک است (فرهنگ عمومی). هر صنف و گروه شغلی هم آداب و اصطلاحات ویژهٔ خودش را دارد که خرده‌فرهنگ نام دارد. خرده‌فرهنگ اصناف (مثلاً آداب کار نانوایان یا اصطلاحات پزشکان) با فرهنگ عمومی جامعه تضادی ندارد و در کنار آن و هماهنگ با آن است؛ پس خرده‌فرهنگی موافق با فرهنگ عمومی است.

پ) متغیر. بعضی ویژگی‌های هویتی در طول زندگی عوض نمی‌شوند (ثابت‌اند)؛ مانند تاریخ تولد یا فرزندِ چه کسی بودن. بعضی دیگر ممکن است تغییر کنند (متغیرند). انسان می‌تواند راستگو شود یا راستگویی را کنار بگذارد؛ پس «راستگو بودن» ویژگی‌ای متغیر است.

ت) دنیوی. مستشرقان پژوهشگران غربی‌ای بودند که دربارهٔ جوامع شرقی و اسلامی مطالعه می‌کردند. آن‌ها هویت جوامع اسلامی را از اسلام جدا می‌کردند و فقط با عنوان‌های قومی و ملی (مانند عرب بودن، ترک بودن یا ایرانی بودن) تعریف می‌کردند. چنین تعریفی دین را کنار می‌گذارد، پس هویتی دنیوی است، نه توحیدی.