سوال ۱۰ — سؤال ۱۰ امتحان نهایی هویت اجتماعی — دی ۱۴۰۴

الف) از خودبیگانگی تاریخی

ب) مانع از آن می‌شوند که انسان‌ها به شناخت صحیح از عالم و آدم برسند.

«از خودبیگانگی» یعنی انسان یا جامعه با «خود» واقعی‌اش بیگانه شود و آن را فراموش کند. این مفهوم دو معنا دارد، بسته به اینکه منظور از «خود» چه باشد.

الف) از خودبیگانگی تاریخی. اینجا «خود» یعنی هویت فرهنگی و تاریخی یک جامعه. وقتی جامعه‌ای فرهنگ و تاریخ خودش را فراموش کند (مثلاً در برخورد با فرهنگی دیگر خودباخته شود و از آن تقلید کند)، از هویت تاریخی خود دور شده و به از خودبیگانگی تاریخی دچار شده است.

ب) معنای دوم، از خودبیگانگی حقیقی یا فطری است. اینجا «خود» یعنی حقیقت انسان و فطرت او. فرهنگی که بر پایهٔ فطرت انسان شکل نگرفته باشد، عقاید و ارزش‌های نادرستی دربارهٔ انسان و جهان به مردم می‌دهد (مثلاً انسان را فقط موجودی مادی معرفی می‌کند). چنین فرهنگی مانع می‌شود که انسان‌ها به شناخت صحیح از عالم و آدم برسند و آن‌ها را از حقیقت خودشان دور می‌کند.