سوال ۱۶ — سؤال ۱۶ امتحان نهایی هویت اجتماعی — دی ۱۴۰۴

چنین اقتصادی به دلیل آنکه درآمدی هنگفت و بدون زحمت ایجاد می‌کند:

• باعث شکل‌گیری تولید ملی ضعیف و شکننده‌ای می‌شود که مستقیم و غیرمستقیم به نفت وابسته است؛
• دولت بزرگی به وجود می‌آید که می‌کوشد به کمک درآمدهای نفتی، و نه رواج کسب و کار، رفاه اقتصادی را تأمین کند.

(ذکر دو مورد کافی است.)

«اقتصاد وابسته به نفت» یعنی اقتصادی که بیشتر درآمدش از فروش نفت خام است، نه از تولید و کار مردم. ریشهٔ مشکل این است که درآمد نفت هنگفت است و بدون زحمت به دست می‌آید. این وضع دو پیامد مهم دارد:

۱) تولید ملی ضعیف و شکننده: وقتی پول زیاد و آسان از فروش نفت می‌رسد، انگیزهٔ تولید در داخل کم می‌شود. تولید ملی ضعیف و شکننده می‌ماند و خودش هم، مستقیم یا غیرمستقیم، به نفت وابسته می‌شود؛ مثلاً کارخانه‌ها برای خرید مواد اولیه و دستگاه‌هایشان به ارزِ حاصل از فروش نفت نیاز پیدا می‌کنند.

۲) دولت بزرگ: دولت با پول نفت بزرگ و پرهزینه می‌شود و به جای اینکه کسب و کار مردم را رونق دهد، می‌کوشد خودش با درآمدهای نفتی رفاه اقتصادی مردم را تأمین کند.

نوشتن همین دو مورد برای پاسخ کامل کافی است.