سوال ۱ — سؤال ۱ امتحان نهایی دین و زندگی ۳ — شهریور ۱۴۰۵، نوبت صبح
۰.۵ بارمبر اساس آیهٔ «أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ ... : آیا دیدی آن کسی را که هوای نفسِ خود را معبودِ خود گرفت...» کسی که دل به هوای نفس سپرده است، به چه نوع شرکی گرفتار شده است؟
پاسخ این سوال همراه با حل تشریحی و نکات آموزشی
در یک قدمی شماست!
پاسخ تشریحیبستن پاسخ
شرک عملی در بُعد فردی (یا: شرک عملی)
راه‌حل قدم‌به‌قدم
این عبارت بخشی از آیهٔ ۴۳ سورهٔ فرقان است. معنای کامل آیه این است: «آیا دیدی کسی را که هوای نفسش را معبود خود گرفت؟ آیا تو می‌توانی نگهبان و ضامن او باشی؟»
توحید عملی یعنی انسان فقط در فکر و اعتقاد، خدا را یگانه نداند؛ بلکه در عمل هم فقط بندهٔ خدا باشد و کارهایش را برای او و مطابق فرمان او انجام دهد. نقطهٔ مقابل آن شرک عملی است: انسان به زبان خدا را یگانه می‌داند، اما در عمل از کس یا چیز دیگری فرمان می‌برد.
کسی که دل به هوای نفس سپرده، هر چه دلش بخواهد همان را انجام می‌دهد، حتی اگر خلاف دستور خدا باشد. یعنی در عمل، خواستهٔ نفسش را جای فرمان خدا نشانده و آن را «معبود» خود کرده است؛ این شرک عملی است.
توحید عملی (و در برابرش شرک عملی) دو بُعد دارد: بُعد فردی (در دل، تصمیم‌ها و رفتار شخصی هر انسان) و بُعد اجتماعی (در نهادها و قانون‌های جامعه). در این آیه سخن از دل و رفتار یک شخص است؛ پس او به شرک عملی در بُعد فردی گرفتار شده است.
